25 jaar na eerste homohuwelijk: ‘ceremonie vol blijdschap’, maar nu zijn er zorgen

Het is vandaag precies 25 jaar geleden dat het eerste homohuwelijk in Nederland werd voltrokken. Oud-burgemeester van Amsterdam Job Cohen verbond op 1 april 2001 de eerste vier homoseksuele koppels in de echt. Op die bijzondere dag kijkt hij met blijdschap terug, maar tegelijk is hij bezorgd over de stagnerende homoacceptatie. In zijn werkkamer kijkt de inmiddels 78-jarige Job Cohen de beelden terug met daarop de toen 53-jarige Job Cohen. In een stampvolle Amsterdamse raadszaal voltrok de kersverse burgemeester tegelijkertijd vier huwelijken; één vrouwelijk en drie mannelijke echtparen.  Met een klap van zijn voorzittershamer schreef Cohen toen wereldgeschiedenis. Nederland was het eerste land geworden waar mensen van hetzelfde geslacht met elkaar mochten trouwen. Opvallend genoeg voelde dat op het moment voor hemzelf niet zo uitzonderlijk. "Natuurlijk, het was afgeladen met internationale pers, maar de ceremonie zelf was zo gemoedelijk, zo vol van blijdschap." Tijdens het terugkijken van de archiefbeelden komen kleine details bij hem terug naar bovendrijven. "De ceremonie vond vlak voor middernacht plaats, want dan pas zou de wet ingaan. Maar ik had mijn praatje gedaan, en toen was ik zowaar te vroeg klaar. Daarom moesten we nog even aftellen tot het zover was."  De beslissing van Nederland om het homohuwelijk te legaliseren kreeg snel navolging. In bijna veertig landen, verdeeld over alle continenten, is het intussen toegestaan. Niet minder dan logisch, vindt Cohen. "Je houdt nu eenmaal van wie je houdt. En we doen allemaal mee in de samenleving, dus geef elkaar alsjeblieft die ruimte om jezelf te zijn." (Tekst gaat door onder de video) Homoacceptatie staat onder druk Toch staat de homoacceptatie in Nederland wel degelijk onder druk. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat (onder andere jonge Amsterdamse) delen van de bevolking conservatiever zijn gaan denken over de positie van homoseksuelen in de samenleving. En volgens een indexering van de International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans & Intersex Association staat ons land binnen Europa op de dertiende plek wat betreft het beschermen van homorechten.  Het baart Cohen grote zorgen. "We waren toen, in 2001, hét voorbeeld voor de rest van de wereld. Van Washington tot Moskou vroegen ze ons wat we aan het doen waren. Het zou goed zijn als we die positie in de toekomst weer in zouden kunnen nemen." Maar ook als de politiek zich weer meer in zou gaan zetten voor het beschermen van homorechten, is Cohen er stellig van overtuigd dat de wil om elkaar vrij te laten vanuit de samenleving moet komen. "Ik mag hopen dat mensen op een gegeven ogenblik ten aanzien van deze rechten zullen zeggen: 'Hou op met die flauwekul, mensen hebben gewoon recht'."