75 jaar geleden kwam hun familie hier aan, nu is er een expositie over Molukse Amsterdammers

Vanaf donderdag 30 juli is op de Kop van Java de tentoonstelling 'Samangat! Moluks in Amsterdam' geopend. Daar zijn 31 portretten van Molukse Amsterdammers te zien over hun familiegeschiedenis en hun relatie met de stad. Precies 75 jaar geleden meerden onder andere de schepen De Grote Beer en de Asturias aan op de Javakade. Aan wal gingen zo'n 1900 Molukse militairen en hun gezinnen. Tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog vochten zij voor het Nederlandse KNIL. Na de oorlog waren zij op de Molukken niet meer veilig. De Nederlandse overheid bracht hen naar Nederland, maar al snel bleek dat de gemaakte beloftes weinig waard waren. De militairen werden ontslagen uit militaire dienst en de gezinnen werden ondergebracht in voormalige kampen, zoals Vught en Westerbork. Nu, 75 jaar later, is er op diezelfde kade een grote buitententoonstelling te zien met portretten van 31 Amsterdamse Molukkers. Curator Huib Akihary maakte de tentoonstelling om de band tussen Amsterdam en de Molukken te laten zien, een band die veel verder teruggaat dan 1951. Fotograaf Eva van Kesteren legde de Amsterdamse Molukkers vast in hun wijk, voor hun huis of bij hun kerk. De oudste geportretteerde is 95 jaar, de jongste 10. "Ik vind het wel heel bijzonder", zegt Chané terwijl ze naar het grote zuil kijkt waar ze samen met haar tante en neef te zien is. "Het voelt raar, maar ik ben ook heel trots." Zelf op zoek naar familiegeschiedenis Molukkers werden later verspreid over Nederland, in Molukse wijken. In Amsterdam is er niet echt zo'n Molukse wijk, vertelt Akihary. Toch wonen er naar schatting zo'n 7.000 Molukkers in de stad. Een van hen is Joop Pattinasarany. Hij groeide op in een Molukse wijk in Tiel, maar verhuisde in de jaren tachtig naar Amsterdam, waar hij kook- en taalles geeft aan de Javakade. "Ik ben een Amsterdamse Molukker of een Molukse Amsterdammer. Ik ben er niet geboren en getogen, maar het heeft een speciale plek, want mijn ouders zijn hier aangekomen." Zijn familiegeschiedenis heeft hij later zelf moeten ontdekken. "Mijn ouders vertelden heel weinig, ook wat er daarvoor is gebeurd in Indonesië. Mijn vader heeft in een Jappenkamp gezeten, waar hij nachtmerries van had. Ze hadden dat hoofdstuk afgesloten. Ze gunden ons een betere toekomst en dat hebben we ook gekregen dankzij hen." De tentoonstelling, een samenwerking tussen het Amsterdam Museum en het Nationaal Slavernijmuseum, Samangat! Moluks in Amsterdam, is van 30 juli tot en met 22 oktober 2026 te zien op de Kop van Java. De tentoonstelling is gratis toegankelijk.