Amsterdam presenteert sober coalitieakkoord: veel ambtenaren eruit, geen erotisch centrum

Een sober akkoord. Zo kunnen de nieuwe coalitieplannen die vanochtend gepresenteerd werden, het beste gekenschetst worden. Er is flink minder geld te verdelen de komende vier jaar. Daarom wordt er fors gesneden in het ambtenarenapparaat en staan er geen grote nieuwe projecten in de plannen van PRO en D66. Het erotisch centrum in Zuid komt er niet, en ook plannen voor het zogeheten i-criterium (coffeeshopverbod buitenlandse toeristen) zijn van tafel. De onroerendezaakbelasting (OZB) en afvalstoffenheffing gaan de komende jaren niet verder omhoog (behalve met inflatiecorrectie), wel worden parkeervergunningen duurder. Het college bestaat uit dezelfde partijen als tijdens de vorige periode: PRO (voorheen GroenLinks en PvdA) en D66. Opvallend aan het coalitieakkoord is dat het veel soberder is dan de vorige. Al tijdens de formatie werd duidelijk dat de coalitiepartijen de komende vier jaar minder de nadruk gaan leggen op grootse plannen, en meer op het verbeteren van bestuurbaarheid.  "We zien dat de stad onder druk staat", is te lezen in het vandaag gepresenteerde akkoord. "Dat vraagt allereerst iets van de gemeente zelf. Die moet niet alleen beleid maken, maar aanwezig zijn als bondgenoot. (...) Niet verdwalen in regels en processen, maar naast bewoners staan wanneer het erop aankomt." Dat wil de gemeente dan wel met 2.500 fte minder doen: zo'n 20 procent van de beleidsambtenaren die voor de Stopera werken zal ergens in de komende vier jaar moeten vertrekken. De gemeente wil er de komende periode zo'n 250 miljoen euro mee besparen. Het is al langer bekend dat er bij de gemeente een flinke organisatieverandering doorgevoerd gaat worden. Geen erotisch centrum Grote plannen als een erotisch centrum en het ingezetenencriterium voor coffeeshops hebben de coalitieonderhandelingen niet overleefd. Met beide plannen kon de drukte in de binnenstad, en dan met name het Wallengebied, aangepakt worden.  Burgemeester Halsema pleit al sinds 2019 voor de komst van een erotisch centrum. Door een deel van de sekswerkers naar een nieuw gebouw in de buurt van de RAI te verplaatsen, zou het Wallengebied minder aantrekkingskracht op toeristen hebben, was het idee. Daarnaast wilde de gemeente er met het i-criterium voor zorgen dat buitenlandse toeristen geen cannabis meer konden kopen in de coffeeshop. Ook dat moest ervoor zorgen dat de druk van het toerisme op de binnenstad af zou nemen. Beide plannen stuitten op veel kritiek en ook binnen de vorige coalitie, die uit dezelfde partijen bestond, waren er tegenstanders van het plan. De huidige coalitie heeft dus besloten om de plannen niet door te voeren. Wel wil het nieuwe college kijken om, in plaats van één groot erotisch centrum, meerdere kleinschalige locaties op te tuigen. Burgemeester Halsema heeft daar eerder over gezegd dat zoiets volgens haar niet haalbaar is, omdat daar niet genoeg handhavers voor zijn. En ook de politie was daar toentertijd geen voorstander van. Maar voorlopig betekent het wegblijven van het erotisch centrum dat er geen vermindering van sekswerk op de Wallen komt.  In plaats van het i-criterium wil het college meer inzetten op wat zij 'een meer gerichte en proportionele aanpak van veiligheid' noemen. Daar hoort onder meer bij dat er geen nieuwe pilots met preventief fouilleren worden gestart. Forse verhoging toeristenbelasting Een maatregel die wel wordt genomen, is de verhoging van de toeristenbelasting. Die is in Amsterdam al hoog vergeleken met andere Europese steden, maar daar komt nu een flinke schep bovenop. Komend jaar moet de belasting worden verhoogd van 12,5 naar 16 procent van de overnachtingsprijs. Daarna moet er jaarlijks telkens 1 procentpunt bijkomen, zodat de toerismebelasting tegen het einde van deze bestuursperiode op 20 procent ligt. De verhoging moet de stad volgend jaar zo'n 60 miljoen euro opleveren. De verwachting is dat dat bedrag jaarlijks hoger wordt: in 2030 zo'n 75 miljoen euro. De belasting op overnachtingen ging afgelopen jaarwisseling al fors omhoog door de btw-verhoging van 9 naar 21 procent. De totale belasting op overnachtingen is daardoor nu 33,5 procent. Met de maatregel probeert de gemeente het aantal toeristen dat jaarlijks naar de stad komt onder de 20 miljoen te krijgen. Ook is het de bedoeling dat toeristen zo meer bijdragen aan de voorzieningen waarvan ze gebruikmaken in de stad. Het college laat ook weten dat het de vermakelijkheidsbelasting, de heffing die geldt voor toeristische activiteiten zoals bijvoorbeeld rondvaartboten, wil uitbreiden. Wat dat precies gaat betekenen wordt uit de plannen nog niet duidelijk. Geen verhoging OZB en afvalstoffenheffing, parkeervergunning wel duurder Nieuws voor de portemonnee: het college belooft de OZB (de belasting voor huiseigenaren) en de afvalstoffenheffing de komende jaren niet te verhogen: "In een tijd waarin veel Amsterdammers te maken hebben met stijgende kosten voor wonen en levensonderhoud, vinden wij het belangrijk om de lokale lasten voor bewoners zoveel mogelijk stabiel te houden", aldus PRO en D66. Wel zullen deze lasten stijgen als de inflatie stijgt, de zogeheten inflatiecorrectie.  Wat wel duurder wordt: een parkeervergunning. Ook de korting die je krijgt als je via de bezoekersregeling parkeert wordt minder. Hoeveel duurder parkeren wordt is niet helemaal duidelijk. Maar de gemeente hoopt dat het op termijn 26 miljoen euro per jaar gaat opleveren. Afval Nog even iets over een van de grootste ergernissen onder Amsterdammers: afval. Ook op dat gebied heeft het nieuwe college plannen gepresenteerd. De gemeente wil toewerken naar één organisatie voor een schone stad. Er komt een directeurenteam Schoon dat zich gaat ontfermen over alle teams die zich bezighouden met beleid, meldingen, bijplaatsingen, projecten en coördinatie. Ook belooft het college extra te investeren in het schoonhouden van de stad. "Dat betekent onder andere extra veegploegen. We brengen het beheer dichter bij de wijk met wijkverzorgers in kleinere gebieden, zodat problemen sneller worden opgepakt en bewoners weten bij wie ze terechtkunnen." Wijken die het smerigst zijn, kunnen soms voorrang krijgen boven wijken die het minder snel nodig hebben. Bouwen en wonen Waar het vorige college de nadruk legde op het bouwen van 7500 woningen (een aantal dat overigens nooit gehaald werd), is het voor het nieuwe bestuur belangrijker welke woningen er komen, in plaats van hoeveel. Er worden nu vooral kleine woningen gebouwd, terwijl ouderen- en gezinswoningen het onderspit delven, is het idee. Volgens het college is dat de keerzijde van de 40-40-20 regeling, dus een verdeling van nieuwbouwwoningen waarbij 40 procent bestemd moet zijn voor sociale huur, 40 procent voor middeldure woningen en 20 procent vrije sector. Niet heel rendabel, erkent het college nu, en daardoor komt de bouw van duurdere woningen voor ouderen en gezinnen moeilijker van de grond. Die woningen zijn volgens de gemeente nodig om de doorstroom naar een passende woning in de stad op gang te brengen. Een betere doorstroom op de woningmarkt is volgens verschillende economen een belangrijke sleutel voor de oplossing van de krapte op de woningmarkt. 40-40-20 blijft wél het uitgangspunt, zegt het college, al willen ze er in de toekomst soepeler mee omgaan. "Andere keuzes zijn mogelijk wanneer dit het bouwen van de juiste woningen – die helpen bij doorstroming – in de weg staat." Ook wil het college blijven inzetten op doorstroming. Dat gebeurt voornamelijk met doorzetten uitbreiden van initiatieven die tijdens de vorige bestuursperiode al zijn ingezet. Zo wordt de bestaande verhuisregeling voor ouderen verruimd, zodat het makkelijker voor ze wordt om naar een passende woning te verhuizen. Ook moet het nog makkelijker worden om van sociale huurwoning te ruilen en moet het regeltechnisch makkelijker worden om een verdieping extra op een koophuis te bouwen.