Dit moet je weten over de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam

Vandaag kunnen Amsterdammers naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. In dit artikel lees je onder meer waar je kunt stemmen en wanneer de uitslag bekend wordt gemaakt. Voor de laatste ontwikkelingen van deze verkiezingsdag kun je terecht op dit liveblog van AT5. De meeste stembureaus gaan morgenvroeg om 7.30 uur open, maar er zijn uitzonderingen. Op de website van de gemeente kun je zien hoe laat een stembureau precies open gaat. Stemmen kan vandaag op exact 406 stemlocaties in de stad. Sommige locaties hebben meerdere stembureaus. Er zijn in totaal 460 stembureaus in Amsterdam. Zoals altijd kan dat op bijzondere locaties, zoals in De Nieuwe Kerk, in de Westermoskee, in Het Anne Frank Huis of in de Wispe Brouwerij in Weesp. In de Kempenaerstudio kun je (als je er tussen 12.40 en 13.50 uur bent) luisteren naar klassieke muziek dat door het Oorkaan Ensemble gespeeld wordt. Voor de gemeenteraad kun je in principe overal in de stad stemmen, maar let op: want voor de verkiezingen voor de stadsdeelraad moet je bij het stemmen wel in je eigen stadsdeel zijn. De stadsdeelverkiezingen (in dit artikel lees je er meer over) zijn in Amsterdam altijd gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen. Wat heb je nodig om te kunnen stemmen? Om te kunnen stemmen moet je naast je identiteitsbewijs ook een stempas meenemen. Die stempas heb je als het goed is voor 28 februari al per post gekregen. Tot gisteren had je de mogelijkheid om bij de gemeente een vervangende stempas aan te vragen. Op het stembiljet dat je op de stemlocatie krijgt, is uit flink meer vakjes te kiezen dan tijdens eerdere verkiezingen. In totaal zijn er 622 kandidaten verkiesbaar. Zij zijn aangesloten bij een van de 35 verschillende partijen die meedoen in Amsterdam. Dat zijn er negen meer dan de vorige keer. Dertien van die partijen zitten op dit moment in de gemeenteraad en de andere 22 proberen dus zo'n plekje te bemachtigen. Wanneer kunnen we een uitslag verwachten? De gemeente verwacht pas volgende week zaterdag (28 maart) een definitieve uitslag bekend te kunnen maken, maar we weten al veel eerder er in grote lijnen is gestemd in de stad. De eerste peiling wordt vanavond laat of vannacht bekendgemaakt. Het gaat om een peiling die is gebaseerd is op 50 tot 70 procent van de stemmen. De rest van de stemmen is dan naar verwachting nog niet geteld.  Een woordvoerder van de gemeente zegt dat de definitieve uitslag nog flink kan verschillen van deze eerste tussenstand, omdat de stemmen nog niet gecheckt zijn. Bovendien worden alleen de stemmen van de stembureaus waar alle stemmen tenminste één keer geteld zijn meegenomen.  Vermoedelijk wordt deze peiling tussen 23.00 en 1.00 uur bekendgemaakt. Het kan zijn dat het nog iets later wordt, zegt de gemeente: "De tijden zijn geen garanties want dit ligt aan de opkomst en de snelheid van het tellen. Hoe hoger de opkomst, hoe langer het duurt voordat alle stemmen geteld zijn." Donderdag zijn alle stemmen 'op partijniveau' geteld. Dat betekent dat er op dat moment alleen gekeken is naar de partij op wie mensen gestemd hebben. Op welke kandidaten er precies is gestemd is tegen die tijd nog niet duidelijk. Komende zaterdag moet dat wel het geval zijn. Dan presenteert de gemeente een voorlopige uitslag op partij- en kandidaatsniveau. Een echte definitieve uitslag is er dus pas volgende week zaterdag, maar die komt meestal grotendeels overeen met de laatste voorlopige uitslag. Peiling De coalitiepartijen PvdA, GroenLinks en D66 gaan op dit moment aan kop in de peilingen. Volgens Dienst Onderzoek & Statistiek (O&S) gaat PvdA aan de leiding met 17,6 procent, gevolgd door GroenLinks met 15,2 procent. PvdA en GroenLinks zijn landelijk al gefuseerd, maar zijn als twee losse partijen de verkiezingen ingegaan. Na de verkiezingen worden ze ook in Amsterdam één partij. D66, grote winnaar van de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen, is volgens de peiling van O&S op koers de derde partij van de stad te worden. Bij de op maandag gepubliceerde slotpeiling zei 13,8 procent van de ondervraagden op deze partij te zullen stemmen.  In hoeverre de peilingen een goede voorspeller zijn voor de definitieve uitslag, moet natuurlijk nog blijken. Dat is ook afhankelijk van de opkomst. In Amsterdam is het opkomstpercentage bij de gemeenteraadsverkiezingen normaal gesproken relatief laag. De opkomst was de vorige keer historisch laag. In 2022 kwam minder dan de helft van de stemgerechtigden opdagen: 46,6 procent.