Eerste Molukkers kwamen 75 jaar geleden aan: "Mis mijn vader nog elke dag"

Ze hebben er lang op moeten wachten, maar vandaag - precies 75 jaar nadat de eerste Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen in Nederland aankwamen - werd op het Marineterrein in Amsterdam een monument onthuld voor de veertien mariniers die in de kazerne op Kattenburg gestationeerd waren: "Het is voor mij een heel moeilijke dag." "Heel bijzonder", zegt de 95-jarige mevrouw Tahapary-Paais. "En ook heel belangrijk." Als dochter van een marinier heeft ze 1951, het jaar dat ze in Nederland aankwam, nog vers in haar gedachten: "We moesten binnen 24 uur Indonesië verlaten, dus we moesten heel snel inpakken. Toen we in Nederland aankwamen kregen we rijsttafel." Na de onafhankelijkheid van Indonesië en de opheffing van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL), het koloniale leger van Nederland, werden ruim 3500 Molukse militairen naar Nederland gebracht. In het KNIL dienden relatief veel Molukkers. In 1951 dachten zij tijdelijk naar Nederland te worden gebracht, in afwachting van een definitieve oplossing van hun politieke situatie en de oprichting van een eigen, onafhankelijke staat.  "Maar drie maanden werden zes maanden werden 75 jaar", vertelt initiatiefnemer van de herdenking Huib Akihary van stichting Omba Pikub. "Voornamelijk de eerste generatie had een zwaar trauma, nadat ze vanuit Nederlands-Indië naar Nederland kwamen, wat ze eigenlijk niet wilden. Ze wilden terug naar Ambon, en dat heeft zeker de eerste twee generaties veel verdriet gedaan." Vanaf de Javakade werd in de middag met speeches en drakenboten de aankomst van de vier schepen met meer dan duizend gerepatrieerde KNIL-militairen en hun families in 1951 herdacht. In haar speech riep burgemeester Halsema de Nederlandse regering op excuses te maken voor haar rol in de pijn en het verdriet van de Molukse bevolking. Tekst loopt door onder de foto. "Dat hadden ze eigenlijk eerder moeten doen", zegt mevrouw Maail-Pattipeilohy van 96. "Toen leefden ze nog, nu leeft er niemand meer." Ze is met haar gezin naar de herdenking gekomen: "Ik denk aan mijn vader. Hij is zomaar weggegaan. Ik mis hem nog steeds, iedere avond denk ik aan hem en aan mijn moeder. Wat we hebben meegemaakt zal ik altijd aan mijn kinderen vertellen." Naast het definitieve monument op het Marineterrein komt er volgende maand nog een tijdelijk monument op de Javakade bij.  In de week van 11 mei worden vier gedenktegels geplaatst in het plaveisel, met daarop de schepen en de aankomstdata. Het ontwerp hiervan is gemaakt door de Molukse kunstenaar Lars Bogaers.