Forum voor Democratie opvallend vaak afwezig in Amsterdamse raad
Kiezers die graag vertegenwoordigd willen worden door Forum voor Democratie (FvD) in de Amsterdamse politiek, zullen voorlopig teleurgesteld zijn: sinds de gemeenteraadsverkiezingen, waarbij FvD 1 zetel haalde, grossiert de partij in afwezigheid. Dat blijkt uit onderzoek van AT5. FvD is weinig aanwezig bij debatten en maakt, als ze er wel is, amper gebruik van de spreektijd. Tot nu toe heeft de partij slechts tweemaal een amendement ingediend en één keer schriftelijke vragen gesteld. Ook wordt de partij niet gezien bij werkbezoeken, technische sessies of expertmeetings. FvD wilde niet reageren op de bevindingen. Het is voor aanwezigen in de Stopera een bekend beeld: Forum voor Democratie is er sinds de verkiezingen niet of doet niet mee aan het debat. Raadslid Johan Dessing was tijdens de eerste raadsvergaderingen nog wel aanwezig in de raadszaal, maar maakte weinig gebruik van zijn spreektijd. Zijn voorganger Anton van Schijndel las tijdens debatten internationale kranten als de Financial Times. Dessing zat regelmatig urenlang voor zich uit te staren zonder naar de interruptiemicrofoon te lopen. Isolatie In de eerste maanden werd Dessing nog gesouffleerd door zijn jonge commissieleden, maar dat gebeurt inmiddels niet meer. Achter de schermen op het stadhuis had Dessing amper tot geen contact met andere raadsleden, en tijdens schorsingen van de vergaderingen zat hij vaak geïsoleerd buiten de raadszaal. De afgelopen periode is zijn afwezigheid meermaals vooraf aangekondigd. Het raadslid meldt zich vaak ziek, maar heeft nog geen vervanger aangesteld. Bovendien vangen de andere FvD-fractieleden zijn afwezigheid amper op. Ook bij andere partijen is de afwezigheid van FvD niet onopgemerkt gebleven. Zo wordt de spreektijd van de partij in raads- en commissievergaderingen bijna routinematig over andere partijen verdeeld. Voor AT5 was dit reden om de aanwezigheid van de FvD-fractie in kaart te brengen. Via presentielijsten, notulen, opgenomen debatten en gesprekken met mensen rondom de Stopera onderzochten we de activiteiten van de fractie vanaf de installatie van de nieuwe raad op 1 april 2026. Afwezigheid in cijfers De fractie van FvD heeft één zetel, en daarmee één raadslid dat plaats kan nemen in de maandelijkse raadsvergadering. Elke fractie mag daarnaast zogenoemde fractievertegenwoordigers in dienst nemen. Bij FvD waren dat er de afgelopen periode vier: Douwe Filz, Anna-Larisa Snijders, Arianne Berardi en Levi Vethman. Vethman is inmiddels gestopt. Vorige week is Cirano van Haarlem beëdigd als commissielid. De fractievertegenwoordigers hebben geen stemrecht in de raad, maar mogen wel deelnemen aan de wekelijkse commissiedebatten. Via die weg kunnen zij de standpunten van FvD over Amsterdamse onderwerpen duidelijk maken. Sinds de verkiezingen waren er 35 afzonderlijke raads- of commissievergaderingen. Bij slechts 17 daarvan was er een FvD'er aanwezig. Vergeleken met de twee andere partijen met één zetel, het CDA en de SP, is dat opvallend weinig. Zo heeft de SP sinds april nog geen debat gemist, en de debatten waarbij het CDA ontbrak, zijn op één hand te tellen. Daarnaast kan een politieke partij gebruikmaken van verschillende raadsinstrumenten, zoals moties en schriftelijke vragen. FvD heeft daar sinds april slechts drie keer gebruik van gemaakt: de fractie stelde één keer schriftelijke vragen en diende tweemaal een amendement in. Een amendement is een wijziging van een voorstel of besluit van het college. Een van de amendementen van FvD ging over een bedrag van 66.000 euro dat de fractie moet terugbetalen aan de gemeente. De partij declareerde 66.089,56 euro uit de middelen die beschikbaar zijn voor fracties in de raad. Na een controle door de gemeente bleek dit geld echter te zijn uitgegeven aan campagneactiviteiten, en zulke uitgaven moet elke partij uit eigen zak betalen. Met het amendement wilde de partij de opgelegde terugbetaling terugdraaien. Het tweede amendement was bedoeld om de aanpak van de coalitie rond het verblijf van ongedocumenteerden in te perken. Ook hier laat een vergelijking met het CDA en de SP een opvallend verschil zien. In dezelfde periode diende het CDA 44 moties, 13 amendementen en 31 schriftelijke vragen in. Ook bij de SP liggen de aantallen veel hoger: 40 moties, 3 amendementen en 17 schriftelijke vragen. Een groot deel van het werk van raads- en commissieleden is zichtbaar, maar een deel vindt achter de schermen plaats, zoals zogenoemde technische sessies en werkbezoeken. Die zijn bedoeld om politici met voldoende inhoudelijke kennis het debat in te laten gaan. Forum voor Democratie wordt daar niet gezien, melden verschillende mensen rondom de Stopera na navraag door AT5. Wanneer is FvD er wel? Hoewel de fractie de afgelopen periode weinig te zien was, was Dessing kort na zijn intrede in de raad in april wel aanwezig. Bij een deel van die debatten gebruikte het FvD-raadslid ook zijn spreektijd. Verreweg de meeste spreektijd (ruim 13 minuten) gebruikte hij bij het vaststellen van het coalitieakkoord van PRO en D66. Meestal hield Dessing alleen zijn eigen inbreng en interrumpeerde hij andere fracties niet. Verder valt op dat commissielid Douwe Filz een enkele keer aanwezig was bij de onderwijscommissie. Filz is zelf directeur van de omstreden FvD-school Renaissanceschool in Almere. In dat debat had Filz kritiek op de kwaliteit van het Amsterdamse onderwijs. Volgens Filz krijgen leerlingen in Amsterdam onvoldoende basisvaardigheden mee. Tijdens het debat noemde hij de Renaissanceschool als voorbeeld van een school waar het wel goed gaat. Met ruim zeven minuten spreektijd was dit een van de langste spreektijden van de partij. Na het debat deelde Filz een filmpje van zijn optreden op zijn eigen Instagram-account. Ook in het debat over de eerdergenoemde terugbetaling van 66.000 euro, waarin de partij zelf onderwerp van gesprek was, kwam de spreektijd van FvD in de buurt van de zeven minuten. Op zeven debatten na bleef de spreektijd van de FvD-fractie bijna altijd onder de 2,5 minuut. Uit de presentielijsten van de gemeenteraad blijkt bovendien dat de partij vier keer bij een debat aanwezig was zonder iets te zeggen. Ook hier is een vergelijking met het CDA en de SP op zijn plaats: beide partijen maken vrijwel altijd gebruik van hun spreektijd, waarbij de duur geregeld boven de vijf minuten stijgt. Opvallend is dat Dessing en ook de andere FvD-fractieleden zich sinds 17 september niet meer hebben laten zien bij een commissie- of raadsvergadering, op één debat op 22 oktober na. In dat debat stelde commissielid Snijders slechts één vraag aan een inspreker. De rest van de vergadering zat ze op haar laptop. Verantwoordelijkheid naar de kiezer Forum voor Democratie haalde bij de verkiezingen dit jaar één zetel. 10.476 Amsterdammers stemden op FvD, van wie 6.587 op Dessing zelf. Raadsleden ontvangen een vaste vergoeding voor hun functie. In Amsterdam is dat 3.200 euro bruto per maand, plus een onkostenvergoeding van 223,50 euro. Ook commissieleden ontvangen een vergoeding. Zij krijgen geen vast maandbedrag, maar 216 euro per commissievergadering waarbij ze aanwezig zijn. Die vergoeding komt uit het fractiebudget van de partijen zelf. Hoewel FvD in de raad zo goed als onzichtbaar is, heeft de partij wel degelijk een mening over de stad. Dat blijkt uit haar activiteit op sociale media. Vorige week liet de partij op Instagram weten tegen de begroting van PRO en D66 te zijn. Bij de bespreking van de begroting in de commissie op 7 oktober was echter geen FvD-fractielid aanwezig om die kritiek ook in het debat te uiten. Toen de raad vorige week over de begroting stemde, was er evenmin een FvD'er om daadwerkelijk tegen te stemmen. Ook diende de fractie geen moties of amendementen in om de begroting aan te passen naar wat volgens de partij wel goed zou zijn voor de stad. Een ander voorbeeld is de kritiek op de verhoging van de toeristenbelasting. "FvD Amsterdam vraagt zich af of het college de gevolgen voor hotels en de stadseconomie heeft meegewogen, of vooral een makkelijke manier zoekt om zijn uitgaven te dekken", schrijft de partij op Instagram. Toch was de fractie de afgelopen maand niet aanwezig bij de debatten over dit onderwerp om die vraag ook echt aan het college te stellen. Plaatsvervanger Voor een aantal raadsvergaderingen heeft Dessing zich afgemeld wegens ziekte. Hij kan daardoor zelf niet meedoen aan het debat, maar volgens landelijke regelgeving is het wel mogelijk een plaatsvervanger aan te stellen. Een raadslid kan voor een periode van zestien weken ontslag nemen. Dat gebeurt bijvoorbeeld vaak wanneer een raadslid zwanger is. In de vorige raadsperiode gebeurde dat bij raadslid Jazie Veldhuyzen van Bij1, later De Vonk. Hij meldde zich ziek met burn-outklachten en liet zich vervangen door Dinah Bons. Later keerde Veldhuyzen terug als raadslid, waarna Bons afscheid nam. Uitsluiting Al vóór de verkiezingen had FvD een ingewikkelde verhouding met andere Amsterdamse partijen. In een statement ondertekend door Partij voor de Dieren, Volt, Bij1, CDA, D66, Denk, VVD, Partij van de Arbeid en GroenLinks (inmiddels PRO) lieten de partijen weten dat zij tijdens de campagne elke vorm van samenwerking met FvD uitsloten. Dat had onder meer te maken met Reginald Eeckhout, nummer 7 op de kandidatenlijst van de partij. Hij bleek medeoprichter te zijn van de extreemrechtse organisatie Erkenbrand. De uitsluiting bleef ook na de verkiezingen in stand. Zolang de fractie geen afstand neemt van de extreemrechtse opvattingen van sommige kandidaten op de kieslijst, ziet een groot deel van de Amsterdamse raad geen politieke samenwerking zitten. FvD-fractieleden worden dan ook vaak niet betrokken bij samenwerkingen binnen de Amsterdamse raad.
Lees verder