Gemeente wil met nieuwe 'topstructuur' ambtelijk apparaat kleiner maken

Burgemeester Femke Halsema en wethouder Hester van Buren hebben vandaag iets bekend gemaakt over hoe ze het ambtelijk apparaat van de gemeente willen indelen. Het moet een eerste stap zijn naar een gemeentelijke organisatie die kleiner en minder complex is.  Op dit moment wordt de ambtelijke organisatie opgedeeld in vijf zogenoemde clusters, dat worden er nu zeven.  Clusters zijn samengevoegde afdelingen van de gemeente. In de nieuwe structuur is er eentje voor 'inkomen, werk en wonen', een voor 'zorg, sport en onderwijs' en een voor 'stedelijke ontwikkeling'. "De nieuwe clusters sluiten beter aan op de belangrijkste opgaven van de stad", schrijven Halsema en van Buren. "Dat maakt sturing eenvoudiger en besluitvorming sneller." 52 afdelingen Volgens Halsema en Van Buren voldoet deze 'topstructuur' beter aan de grotere, modernere en internationalere stad die Amsterdam nu is. Maar de druk op wonen, leefbaarheid en publieke voorzieningen is ook flink gegroeid. Sociale samenhang neemt af. Tussen verschillende groepen mensen en tussen verschillende delen van de stad zijn de verschillen te groot geworden. De clusters van de gemeente bestaan op dit moment uit 52 afdelingen die allemaal hun eigen directie hebben. Dat aantal maakt de stad moeilijk te besturen, schrijven Halsema en Van Buren. Of er volgens hen ook afdelingen moeten verdwijnen, laten ze in het midden. Een woordvoerder van de gemeente zegt dat daar op een later moment pas een besluit over wordt genomen. 'Ambtelijke obesitas' In de Amsterdamse politiek klinkt al langere tijd kritiek op wat sommige partijen 'ambtelijke obesitas' noemen. De afgelopen tien jaar groeide het aantal ambtenaren flink. Waar de stad in 2015 nog 15,7 ambtenaren per 1000 inwoners telde, zijn dat er nu 20. Er werken nu 22.000 mensen voor de gemeente, van wie er 18.700 in vaste dienst zijn. Het kost de gemeente jaarlijks zo'n 2 miljard euro aan loonkosten. Er is ook een hoog ziekteverzuim bij de gemeente. Gemiddeld zat vorig jaar 9,7 procent van de medewerkers ziek thuis, fors meer dan het landelijke gemiddelde voor gemeenten (6,7 procent). Het doel van de gemeente is om het cijfer in 2030 omlaag te trekken naar 6,7 procent.  Dat ook de burgemeester daar iets aan wil doen, is al geen geheim meer. Halsema en Van Buren maakten in september vorig jaar bekend dat er een bezuiniging van 15 miljoen euro zou komen. Ook werd toenmalig brandweercommandant Tijs van Lieshout aangesteld om leiding te geven aan de herinrichting. 'Stevig onderhoud noodzakelijk' In een brief aan de gemeenteraad schreven ze destijds al dat het ambtelijk apparaat 'kleiner en slagvaardiger' moest worden. "De besluitvorming is nu traag en onoverzichtelijk en laat het ambtenarenapparaat alsmaar groeien." In de brief die vandaag naar de gemeenteraad is verstuurd herhalen ze dat standpunt: "De gemeentelijke organisatie is groot en complex geworden. Dat schaadt onze uitvoeringskracht en heeft gevolgen voor het vertrouwen van veel inwoners en de motivatie van medewerkers. Stevig onderhoud aan de organisatie is dan ook noodzakelijk."