Halsema bij slavernijherdenking: "Diep verankerd racistisch mensbeeld in delen samenleving'

Discriminatie en racisme zijn in delen van Nederland nog altijd aanwezig en diepgeworteld als erfenis van honderden jaren slavernij, en daarin is nog een lange weg te gaan. Dat was de strekking van de toespraken van burgemeester Halsema en premier Jetten tijdens de Nationale Herdenking Slavernijverleden in het Oosterpark. Tegen de verwachting van sommige aanwezigen in heeft Jetten 1 juli niet uitgeroepen tot nationale vrije dag. Halsema begon haar toespraak met een verwijzing naar het shirt van de Oranjespelers, met daarop onder meer leeuwen, tulpen en Surinaamse sieraden en symbolen. Het verdient volgens haar de prijs voor 'het mooiste shirt van het hele toernooi'. "Het ontwerp zegt: dit is Nederland, dit is onze nationale trots." Maar online zorgde het shirt voor 'racistische kritiek'. "Op onze spelers van kleur en ook weer na de wedstrijd tegen Marokko." En die haat komt volgens Halsema niet van een kleine groep mensen. "Meer politici en opiniemakers komen er openlijk voor uit dat ze streven naar witte superioriteit." We leven volgens de burgemeester met 'de lelijke erfenis van honderden jaren slavernij en handel in slaafgemaakte mensen' en in delen van de samenleving is er 'nog altijd een diep verankerd racistisch mensbeeld'.  "Samen streven naar rechtvaardigheid" Wat ons land nu echt Nederland maakt, stelde ze zichzelf de vraag. "Is dat de valse trots op koloniale roof en uitbuiting? Zijn dat waanideeën over afkomst en ras? Is dat vol rancune afgeven op minderheden? Is dat nu Nederland, is dat waar wij trots op zijn?" Volgens Halsema kunnen we leren van de Amerikaanse schrijver James Baldwin, die, zo stelde ze, door het leed tegen hem 'en zijn zwarte medeburgers' alle reden had om zijn land de rug toe te keren. Maar dat deed hij niet. "Hij bleef erop aandringen dat witte en zwarte mensen samen zouden streven naar rechtvaardigheid."  Ook in Nederland bepalen we samen de toekomst van de samenleving, vervolgde Halsema. "Een land van vrijheid, vooruitgang, democratie, solidariteit en gelijkwaardigheid. Een land dat het verleden recht in de ogen durft te kijken." Daarbij hoort, vindt ze, omkijken naar en opkomen voor een ander. "We bepalen samen de koers van het land waar we trots op willen zijn." Keti Koti geen vrije dag Premier Jetten zei in zijn toespraak dat het slavernijverleden en het heden elkaar elke eerste juli 'ontmoeten'. "De plek waar gedeelde pijn, gedeelde kracht en trots en een gedeelde identiteit samenkomen." Hij zei ervan overtuigd te zijn dat die energie niet meer weggaat. Tegelijkertijd is er volgens hem 'nog een lange weg te gaan'.  "Discriminatie en racisme zijn in Nederland nog altijd structureel aanwezig en diepgeworteld", vervolgde Jetten. "Laat ons in actie komen om 1 juli nog steviger te verankeren als een werkelijk nationale herdenking en viering. Op 1 juli herdenken we, de andere 364 dagen handelen we." Tegen de wens van veel aanwezigen in, heeft Jetten niet aangekondigd dat Keti Koti op 1 juli een nationale vrije dag wordt.