Hoe de Pride uitgroeide van klein homofeest tot mega-evenement: "Altijd al een strijd geweest"

Sinds de eerste editie van Pride dertig jaar geleden is er heel wat veranderd. Waar het toen juist specifiek geen protest, maar een feest moest zijn, ligt de focus nu op activisme. Journalisten Michiel Klaassen en Menno Sedee schreven het boek Tussen feest en protest: het verhaal van de Amsterdamse Pride over hoe het feest is gevormd en veranderd.  "Bij de eerste editie stonden er al tienduizend mensen te kijken langs de gracht", vertelt Michiel Klaassen. We staan bij de Eenhoornsluis, tussen de Haarlemmerdijk en de Haarlemmerstraat. "Want hier gebeurde het allemaal voor de eerste keer. De organisator van de Gay Pride – die was bedoeld als feest en als manier om Amsterdam als homo-uitgaansstad te promoten – stond voorop de politieboot die hier de brug onder voer. En dat was spannend, want zou er aandacht voor zijn? Zouden mensen het accepteren?" 'Lady Gaga herself' Het was het begin van de botenparade in de stad, nog altijd een van de populairste elementen van Pride. "Mensen die op de boten staan vertellen altijd dat het zo'n bijzonder moment is. Elke keer als je onder een brug vaart en er duizenden mensen staan de schreeuwen en te juichen. Als ware je Lady Gaga herself bent", lacht Klaassen. Ook voor hem was het zien van de botenparade een doorslaggevende ervaring. "Ik dacht, dit kan dus gewoon!" Een aantal jaar geleden lag Pride Amsterdam nog onder vuur. Het zou te veel een feest en ook te veel voor een bepaalde groep. "Een deel van de regenbooggemeenschap zei 'wacht eens even, er valt niet alleen wat te vieren, maar er is genoeg om voor te vechten voor bepaalde delen van onze gemeenschap'. Die strijd, over wat voor evenement het moet zijn, die is niet nieuw." Protest bestond ook al tientallen jaren voor de eerste Pride. Al in 1977 was het Amstelveld het toneel van een grote manifestatie tegen homofobie, vertelt Klaassen. "Vanuit een vrouwenbeweging die dan heel actief is in Amsterdam wordt er een mars georganiseerd. Die mars is uiteindelijk uitgegroeid tot de roze zaterdag die nog steeds wordt gehouden." Maar inmiddels groeit de weerstand tegen de regenbooggemeenschap helaas weer. Juist daarom is het belangrijk, vindt Klaassen, dat de Pride zoveel mogelijk verschillende soorten mensen trekt. "Wat heel erg belangrijk is, is dat Pride altijd zal proberen om de brug te slaan naar de heteromaatschappij, zo te zeggen. Want je bestaat als minderheid toch altijd bij de gratie van de meerderheid." Het boek Tussen feest en protest: het verhaal van de Amsterdamse Pride ligt vanaf vandaag in de boekhandel.