Illustrator Marit Törnqvist geeft haar geheimzinnige wereld prijs

"Het begint vaak met een tekening en een zinnetje eronder”, Marit Törnqvist zit achter haar bureau in haar lichte atelier op de bovenste verdieping van een grachtenpand middenin Amsterdam. Hier tekent en schrijft ze haar kinderboeken. Tenminste, als ze niet in haar huisje in Zweden is, want ook daar vloeit de inspiratie rijkelijk.  Op veel van haar tekeningen komen de typische Zweedse gekleurde huizen voorbij en ook de bossen en de uitgestrekte landschappen zie je terug in haar werk. “Natuur is heel belangrijk voor mij en de koude, Zweedse winters zijn me vertrouwd”, vertelt Törnqvist. Ze is geboren in Zweden, maar al jong met haar Zweedse vader en Nederlandse moeder naar Bussum verhuisd.  Dochter van Astrid Lindgrens vertaalster Niet voor niets illustreerde Törnqvist meerdere boeken van Astrid Lindgren. Al vlak na haar opleiding aan de Rietveld Academie vroeg haar uitgever haar een boek van de iconische Zweedse schrijfster te illustreren: “Mijn moeder vertaalde de boeken van Astrid, maar de uitgever wist niet dat we familie waren.” Die zag dat mijn tekeningen de sfeer van Astrids geboortestreek ademden en dat was de reden om mij te vragen. Astrid zelf was heel verbaasd dat de dochter van haar vertaalster haar illustrator werd. Het blijft niet bij dat ene boek. Jaren werkt Marit samen met Lindgren, die ze al sinds haar jeugd kent. En daarnaast illustreert en schrijft ze tientallen andere boeken. ‘Jij bent de liefste’, ‘Schildpad en ik', ‘Het gelukkige eiland’, het zijn maar een paar titels uit haar succesvolle oeuvre. Iedereen die is opgegroeid in Nederland of hier kinderen heeft, heeft wel een boek van haar in de kast staan.  De illustrator en schrijver is net terug van een expeditie naar Antarctica. Hier heeft ze, met een groep wetenschappers, vijf weken doorgebracht. "Ik ben meegevraagd om het verhaal van een smeltend continent te vertellen op een manier die kinderen bereikt. In mijn geval is dat dan natuurlijk een prentenboek." Het werk van Törnqvist is heel toegankelijk. Kinderen en volwassenen herkennen zich in haar tekeningen. Misschien komt het doordat het kind in haar nog heel dichtbij is. “Veel van wat ik maak, is op een bepaalde manier autobiografisch”, vertelt Törnqvist, “ik maak iets mee en dat blijft haken in mijn hoofd. Zo kwam ik in New Orleans een man tegen die met een reusachtige schildpad aan het wandelen was. Ik verwerk dat dan in een verhaal, maar dat verhaal gaat zijn eigen weg. Ik weet nooit van tevoren welke kant het opgaat.” Dat verhaal werd het boek ‘Schildpad en ik’, over de vriendschap tussen een jongen en zijn schildpad, een verhaal over de liefde en de dood. Een vooruitziende blik “Het lijkt nu wel alsof ik een vooruitziende blik had”, wijst de kunstenaar naar de indrukwekkende schetsen en voorstudies van het boek. “Mijn man is vorig jaar overleden en dit was zijn lievelingsboek. Hij had dementie en aan het einde van zijn leven wilde hij het keer op keer lezen.” Marit bladert door de schetsen: “Kijk, deze tekeningen zijn uiteindelijk helemaal niet in het boek terechtgekomen en deze hier zijn heel anders geworden. Sommige tekeningen vond ik te zwaar voor het boek.” Terwijl ze aanwijst, vertelt ze over zichzelf: “Ik werd als kind erg gepest, dat zit ook in dit boek. Op deze tekening zie je dat het jongetje in een getekend hokje op het schoolplein moet gaan zitten. Dat is mij ook gebeurd. “Jij moet hier zitten, want je lijkt op een aap”, zeiden de kinderen tegen mij. Ik weet nog steeds niet of dat was omdat ik uit Zweden kwam of gewoon omdat ik anders was dan de andere kinderen.” De tekst gaat door onder de foto In haar werk zijn de kleine, eenzame figuren vaak prominent aanwezig. Hoewel in al haar verhalen iets persoonlijks zit, is het voor de lezer nooit helemaal duidelijk wat dat persoonlijke dan is. “Ik vind het fijn als kinderen en volwassenen zich herkennen in mijn boeken, maar niemand hoeft precies te weten wat ik uit mijn eigen leven haal. Het is autobiografisch en een beetje geheim.” Törnqvist houdt van verhalen die haast uit het onderbewuste omhoog komen. De tentoonstelling over haar werk, op dit moment in Museum Kranenburgh heet dan ook ‘Verborgen Verhalen’: “In al mijn boeken zitten verborgen verhalen, maar ik weet zelf vaak ook pas laat wat die verhalen zijn. Vaak ben ik al halverwege en dan ontdek ik: ‘Hee, het gaat hier over!’”