Mainline, Amsterdamse hulporganisatie voor drugsverslaafden, verdwijnt na verliezen rijkssubsidie

Stichting Mainline, een organisatie die drugsverslaafden helpt, houdt er na 36 jaar mee op. Dat maakt de stichting op haar eigen website bekend. De organisatie kan het sinds het wegvallen van een rijkssubsidie niet meer financieel rondkomen. Nu ook een motie om de bezuiniging terug te draaien in de Tweede Kamer is afgewezen, houdt Mainline het voor gezien. Dat gebeurt overigens niet van de ene op de andere dag. "Maar de werkzaamheden worden wel heel snel afgebouwd", zegt woordvoerder Paulien Bakker. "Eind maart gaan de eerste medewerkers eruit, voor de zomer stoppen onze werkzaamheden helemaal." Die werkzaamheden bestonden voornamelijk uit veldonderzoek naar en voorlichting over drugsgebruik. Dat begon 36 jaar geleden in Amsterdam, in samenwerking met de gemeente, maar Mainline werd daarna een landelijk opererende organisatie. Zo legde Mainline aan drugsgebruikers uit hoe ze hun drugs veilig konden gebruiken. Maar deed het tegelijkertijd ook onderzoek waardoor het ministerie van VWS beter inzicht kreeg in drugsproblematiek. Daardoor werd er meer bekend over het fenomeen chemseks (waarbij drugs tijdens seks wordt gebruikt). Ook startte de gemeente Amsterdam na onderzoek van Mainline en Trimbos een proef om crack op recept te verstrekken. USAID De financiële situatie werd al nijpender toen internationale geldstromen opdroogden. Volgens de organisatie was dat het gevolg van het wegvallen van de Amerikaanse hulporganisatie USAID. Waar Mainline voorheen verdiende aan samenwerking met internationale projecten, was daar nu geen geld meer voor. "We waren een voorbeeldfunctie voor andere landen, dus we kwamen ook veel in landen als Zimbabwe", zegt Bakker. "Maar dat hele internationale netwerk is nu ingestort." Haagse bezuiniging Daar kwam vorig jaar een nog forsere bezuiniging bij. Mainline zou het vanaf 2028 met 300.000 euro minder moeten doen, ongeveer een derde van het jaarlijkse inkomen van de organisatie. De subsidie werd dit jaar al afgebouwd. De gemeente - dat al jaarlijks 80.000 euro per jaar bijdroeg - besloot daarop 75.000 euro extra te geven, maar dat blijkt niet genoeg om door te kunnen gaan. Bakker is niet te spreken over dat kabinetsbeleid. "Al jarenlang is het beleid om de aandacht van de zorg weg te halen en de aandacht steeds meer op repressie te leggen. Maar het heeft geen zin om iemand die niet zonder drugs kan een boete te geven. Met boetes ga je iemand niet tot ander gedrag bewegen." Even was er de hoop dat het kabinet Jetten de bezuinigingen terug zou draaien, maar een motie van GroenLinks-PvdA daarover werd gisteren door datzelfde kabinet afgeraden. Dat zagen ze bij Mainline als signaal om ermee te stoppen. Landelijke invloed Doorgaan op kleinere schaal, bijvoorbeeld alleen in Amsterdam, is volgens stichting Mainline onzinnig, omdat er voor goed onderzoek ook buiten de stad gekeken moet worden. "Voor ons gevoel kun je dan je expertise niet goed benutten. Drugsgebruik is net als een waterbed; het gebruik van een bepaald middel komt op in een bepaalde regio en verspreidt zich later naar andere plekken in het land. Dat moet je in kaart kunnen brengen." En, zegt Bakker, Mainline is vaak een belangrijke spil in landelijke drugsonderzoeken. "Want wij zijn de enige club die echt met gebruikers spreken. Toen het Rijk het Trimbos wilde laten uitzoeken hoeveel mensen bepaalde drugs gebruiken, werden onze veldwerkers ingeschakeld. We hebben toen 520 drugsgebruikers geïnterviewd." Zo werd in kaart gebracht dat steeds meer mensen verslaafd zijn aan crack, ook in Amsterdam. Volgens de meest recente telling is het aantal mensen dat crack gebruikt vergelijkbaar met het aantal mensen dat op het hoogtepunt heroïne gebruikte. "Nu organisaties als Mainline wegvallen, heb je in de toekomst veel minder goed zicht op dit soort trends", zegt Bakker. Nu moeten alle gespecialiseerde veldwerkers op zoek naar een nieuwe baan. Het is niet zeker dat ze die in hetzelfde werkveld kunnen vinden. "We zijn in gesprek met andere organisaties die onze mensen misschien kunnen overnemen, maar ook zij hebben het op dit moment moeilijk door de bezuinigingen."