Mama Baranka-kunstenaar Nelson Carrilho (73) overleden

Hij werd bij het grote publiek bekend door zijn majestueuze bronzen beelden in de openbare ruimte, waaronder Mama Baranka in het Vondelpark: kunstenaar Nelson Carillho. Zaterdag overleed hij op 73-jarige leeftijd aan de gevolgen van een hartstilstand. Met zijn werk, dat geworteld was in Caribisch-Surinaamse tradities, baande hij een weg voor onderwerpen die tot dan toe niet vanzelfsprekend waren in de kunst. Iedereen die weleens door het Vondelpark of Westerpark fietst, is zijn kunst ongetwijfeld tegengekomen, misschien zonder te weten dat het van Carrilho's hand was. Zijn achtergrond, en die van zijn voorouders, was in zijn werk nooit ver weg.  Carrilho werd geboren op Curaçao, maar verhuisde op elfjarige leeftijd met zijn gezin naar Nederland. Hij volgde de kunstacademie en woonde bijna zijn hele leven in de Jordaan, waar hij in 1982 een ruimte in de Tuinstraat kraakte. Hij zou er ruim vier decennia, tot zijn dood, blijven wonen en werken.  Tijdens een bezoek aan zijn atelier in 2022 zei Carrilho over zijn buurt: "Het mooie van de Jordaan is dat mensen zich openen, dat ze heel gauw met elkaar communiceren, met elkaar praten, en meedoen met alles." Mama Baranka  Hij liet zich inspireren door zijn Caribisch-Surinaamse achtergrond en door zijn voorouders uit Afrika en India. Discriminatie noemde hij een "uitdaging"; de pijn die eraan ten grondslag lag, vormde een basis voor zijn werk. Hij maakte die geschiedenis zichtbaar door de verhalen te vertellen die tot dan toe niet vanzelfsprekend een plek hadden in de kunst: migratie, de Caribische en zwarte geschiedenis, en het koloniale verleden. Zijn bekendste werk was Mama Baranka (1984) in het Vondelpark, dat hij maakte naar aanleiding van de racistische moord op de veertienjarige Kerwin Duinmeijer in 1983. Hij kreeg na de moord de opdracht om een portret van Kerwin te maken, maar dat zag Carrilho niet zitten. "Ik zei: laten we dat alsjeblieft niet doen", vertelde hij in 2023 aan AT5. "Het is niet goed voor de toekomst van onze kinderen als wij altijd maar de mensen die om hun zwarte huid zijn vermoord neerzetten in de openbare ruimte." Volgens Carrilho was kunst over zwarte mensen te vaak gebaseerd op slavernij of slachtofferschap, "en daar had ik geen zin in". En dus werd het Mama Baranka – Moeder Rots – op de Antillen het symbool van de kracht van zwarte vrouwen. Doordat het beeld niet massief is, maar er gaten in zitten, steken mensen daar bij herdenkingen vaak bloemen door. Een ander bekend werk is Dragers van Verre (1989) in het Westerpark: twee figuren met een object op hun hoofd dat symbool staat voor de culturele rijkdom die ze met zich meedragen. In zijn atelier aan de Tuinstraat prijkte een foto van zijn overgrootmoeder Elisabeth Moendi. Zij werd in 1883, samen met haar dochter, 'tentoongesteld' op de Koloniale Tentoonstelling bij het Museumplein, in het kader van de Wereldtentoonstelling.  Carrilho overleed afgelopen zaterdag aan de gevolgen van een hartstilstand.