Middeleeuwse poort bij Rijksmuseum weer rechtgetrokken: "Hij staat nu redelijk waterpas"

Sinds begin vorige eeuw staat hij in de tuin van het Rijksmuseum: de originele Stadhouderspoort, die ooit op het Binnenhof in Den Haag stond. Alleen is deze middeleeuwse poort in al die jaren ruim dertig centimeter verzakt en hij staat nog hartstikke scheef ook. Daarom wordt de poort nu opgevijzeld en weer rechtgezet.  De Stadhouderspoort werd begin vorige eeuw naar Amsterdam gehaald door architect Pierre Cuypers. Martijn Brandjes, projectleider Bouwkunde bij het Rijksmuseum: "Het was de ingang naar het Binnenhof vanuit het Buitenhof. Uiteindelijk moest de poort door de aanleg van een tramlijn worden afgebroken. Hij was ook in vrij slechte staat. Toen wilde architect Cuypers – die het Rijksmuseum al had opgeleverd – de poort graag als architectuurhistorisch object in de tuin van het museum hebben." De Stadhouderspoort is geplaatst tegen een andere poort, die uit Utrecht komt. Door de slechte fundering zijn ze verzakt, hangen ze scheef en hellen ze over. Al een poosje zijn de poorten voorzien van een houten constructie. Gisteren zijn ze begonnen met het opvijzelen en weer rechtzetten van de poorten. En dat is een flinke klus, zegt Brandjes. "Omdat de poort ongefundeerd is, kun je hem niet zomaar vrijgraven, want dan wordt hij al instabiel. We kunnen ook niet heien, want we zitten in een museale omgeving. Dus we hebben palen de grond in geschroefd, en wat extra vrijgegraven en een staalconstructie aangebracht. Die staalconstructie hebben we aan de palen gekoppeld. Vervolgens hebben we een betonplaat geplaatst die daarna rondom is vrijgegraven. Daarna pas konden we vijzelen (hydraulisch optillen, red.)." In het midden van de poort hangt een schietlood, wat niet meer is dan een gewicht aan een touwtje. Hiermee kan gecontroleerd worden of iets loodrecht staat. Brandjes: "We hebben ervoor gekozen om de oorspronkelijke methode toe te passen. We controleren het wel met een lange waterpas en we hebben een laser neergezet. Maar we gaan eerst kijken hoe ver we komen en hoe nauwkeurig het is met het schietlood." Er begint langzaam beweging in de poorten te komen, maar met het blote oog is het nauwelijks te zien. Maar meten is weten. "Een kant is al zeven centimeter omhoog gekomen", zegt Brandjes. "En de andere kant inmiddels twintig centimeter. Hij staat nu redelijk waterpas, maar hij moet nu nog een beetje naar achter hellen." Het is nog niet bekend wanneer de hekken rond de Stadhouderspoort worden weggehaald, en het architectuurhistorische object weer in volle glorie zichtbaar is voor de bezoekers.