Monumentale villa in Amsterdam gaat van energielabel G naar A++ dankzij grachtenwater

Een monumentale kantoorvilla aan de Weteringschans in Amsterdam krijgt een bijzondere verduurzaming. Het pand, vlak bij het Rijksmuseum, gaat van energielabel G naar A++. De belangrijkste troef? Het water uit de Amsterdamse grachten, waarmee het gebouw straks wordt verwarmd en gekoeld. Aan de waterkant van de villa hangt een opvallend blauw gevaarte dat lijkt op een enorme radiator. Het is een warmtewisselaar die binnenkort onder water verdwijnt. Een tweede exemplaar ligt al op de bodem van de gracht. Samen gaan ze ervoor zorgen dat het historische pand energie uit het grachtenwater kan halen. Die techniek heet aquathermie. Verwarmen met grachtenwater "Aquathermie is eigenlijk een hele eenvoudige manier om energie te halen uit dit grachtenwater", vertelt Suze Gehem, mede-oprichter en directeur van De Groene Grachten, een adviesbureau dat monumenten en historische panden helpt verduurzamen. "Met deze techniek kan je dit soort gebouwen verwarmen en koelen." De werking is volgens haar eenvoudig. "Je onttrekt de energie uit het water, en die energie breng je naar een warmtepomp. Die zorgt ervoor dat die energie wordt gebruikt om dit pand te verwarmen of te koelen." Hoewel aquathermie geen nieuwe techniek is, noemt Gehem dit project een droom die uitkomt. "Aquathermie heeft zich allang bewezen, maar wij hebben dit in de historische context van Amsterdam eigenlijk nog nooit toegepast. We hebben met een pilot laten zien dat het echt kan, maar dit is voor het eerst dat we het zelfstandig doen, zonder subsidies. En het is gewoon gerealiseerd." Van energielabel G naar A++ De warmte uit het grachtenwater is niet de enige maatregel waarmee de kantoorvilla wordt verduurzaamd. Ook de ramen zijn geïsoleerd en op het dak liggen zonnepanelen die vanaf de straat niet zichtbaar zijn. Vooral het gebruik van grachtenwater maakt volgens Gehem een groot verschil. "Het benutten van de lokale energiebronnen, dus hier het grachtenwater, zorgt ervoor dat je die grote stap kan maken. Dit pand had een diep label G (echt heel slecht, red.), en gaat nu naar energielabel A++ (echt heel goed, red,)." Warmte voor 40.000 huishoudens Volgens De Groene Grachten biedt aquathermie veel meer mogelijkheden in Amsterdam. Het adviesbureau heeft berekend dat ruim 40.000 huishoudens in de binnenstad met deze techniek van duurzame warmte kunnen worden voorzien. "Dat hebben we doorgerekend: hoeveel energie komt er hier jaarlijks hier via de Amstel de grachten in? Het mooie is dat de gemeente Amsterdam een Transitievisie Warmte (TVW) heeft waarin staat dat we aquathermie meer als energiebron moeten benutten. We zijn natuurlijk op zoek naar plekken waar we de energie vandaan kunnen halen, en er is een hele grote hoeveelheid energie die we door onze grachten hebben stromen. Dat wil je gewoon benutten."