Nieuwe wet moet ervoor zorgen dat verwarde mensen die iets strafbaars doen sneller worden opgenomen

Verwarde mensen die een strafbaar feit plegen, worden als het aan het demissionaire kabinet ligt sneller behandeld voor hun psychische klachten. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer. Alleen straffen blijkt vaak niet genoeg. De rechter kan iemand, als de wet erdoorheen komt, voortaan maximaal twee jaar laten opnemen in een beveiligde forensische kliniek. "De onderliggende problematiek en het gepleegde delict van personen uit de doelgroep zijn vaak te licht voor opname binnen tbs, maar te zwaar voor plaatsing in de reguliere zorg." De nieuwe wet moet ervoor zorgen dat verwarde personen, die nu vaak tussen wal en schip vallen, een beter vangnet krijgen. Door de maatregel – die in de eerste helft van 2026 zal worden besproken – kan de rechter ervoor zorgen dat een persoon met verward of onbegrepen gedrag sneller passende zorg en beveiliging krijgt. Het uitwisselen van gegevens tussen zorginstellingen en gemeenten is daarbij 'een van de belangrijkste voorwaarden'. "Daarnaast wordt er gewerkt aan een model voor een zorg- en re-integratieplan". Een woordvoerder van verantwoordelijk wethouder Scholtes noemt het in een reactie goed dat het kabinet erkent dat een groep mensen nu tussen wal en schip valt. "Juist als die zorg te laat komt of langs elkaar heen loopt, nemen de risico’s toe op incidenten achter de voordeur en in de openbare ruimte. In dat licht kan een aanvullende maatregel helpen." Tegelijkertijd is er volgens Scholtes meer nodig, zoals meer passende opvang- en woonplekken.  Brandbrief In mei stuurden de gemeenten Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht (G4) een brandbrief aan de Tweede Kamer. Aanleiding zijn de steeds vaker voorkomende ernstige en soms dodelijke geweldsincidenten - op straat, in de opvang of een woning -, waarbij personen met onbegrepen en onveilig gedrag betrokken zijn. "De daders zijn vaak mensen met complexe psychische problematiek en/of met een verslaving, die niet behandeld kunnen worden of de hulp niet willen krijgen die ze nodig hebben", schreven de gemeenten toen.  Met dit gedrag zijn zij vaak niet alleen een gevaar voor henzelf, maar ook voor hun omgeving. "Ondanks alle inspanningen krijgen gemeenten, zorg en politie onvoldoende vat op hen, waardoor situaties onverhoopt escaleren", benadrukte de G4 in de brief. Daarnaast riepen de gemeentes de Tweede Kamer op 'verantwoordelijkheid te nemen om ervoor te zorgen dat er geïnvesteerd werd in de best mogelijke zorg voor mensen met onbegrepen gedrag - voordat het misgaat'. Het wetsvoorstel gaat volgend jaar in consultatie, waarop betrokkenen erop kunnen reageren.  Afgelopen juni maakte AT5 een special waarin zichtbaar wordt hoe het huidige beleid omtrent verwarde personen, omwonenden en hulpverleners tot wanhoop drijft: