Noord-Hollands drinkwater ongezonder dan je denkt: Zaanstad scoort het slechtst

Het kraanwater in bijna heel Noord-Holland bevat te veel PFAS. Dat blijkt uit onderzoek van Greenpeace. Op de kaart die is gemaakt bij de data kleurt bijna heel Noord-Holland rood. Toch is er volgens het RIVM en de waterbedrijven geen reden tot paniek. Greenpeace heeft deze cijfers verzameld via publieke meetgegevens van de tien drinkwaterbedrijven in Nederland. Volgens de milieuorganisatie blijkt daaruit dat maar liefst 95 procent van de bevolking van Noord-Holland water uit de kraan krijgt waar meer PFAS in zitten dan volgens de gezondheidsnorm van het RIVM zou moeten.  Sommige gebieden in onze provincie springen er zeer negatief uit. Rond Zaandam en IJmuiden wordt de RIVM-richtwaarde voor kraanwater met meer dan drie keer overschreden, rondom Alkmaar en Den Helder is dat 2,5 keer en in Amsterdam ruim twee keer.  De top vier van grootste gemeenten in Nederland waar de PFAS-concentratie in kraanwater boven de RIVM-richtwaarde uitkomt ligt in Noord-Holland. Op één staat Zaanstad en daarna volgen Haarlem, Haarlemmermeer en Amsterdam. De rest van de top tien wordt gecompleteerd door gemeenten uit Zuid-Holland.  In de kaart hieronder kun je voor je eigen postcode kijken hoeveel PFAS er in het kraanwater zit. Tekst loopt door. Ook het RIVM zegt dat de hoeveelheid PFAS in het kraanwater een probleem is, maar ook dat het niet meteen nodig is om je zorgen te maken. "Het is niet zo dat we acuut gevaar lopen door het drinken van kraanwater", aldus woordvoerder Berends. "Maar het is een feit dat we te veel PFAS binnen krijgen. Ongeveer een kwart komt door kraanwater, de rest door voedsel." Overstappen op plastic flessen niet nodig Volgens Berends is het daarnaast al sinds 2023 bekend dat er te veel PFAS in het kraanwater in Nederland zit. Toch verzekert ook hij dat het kraanwater gewoon veilig is om te drinken. "Het voldoet aan alle wettelijke eisen. De PFAS-waarden moeten naar beneden, maar dit betekent niet dat we moeten stoppen met het drinken van kraanwater." Daar sluit Eline Bosman van Greenpeace zich bij aan. "De oplossing ligt niet in het overstappen op plastic flessen water, maar in het stoppen van de chemische industrie die maar door blijft gaan met het produceren en lozen van PFAS", vindt zij. De twee grootste waterbedrijven van Noord-Holland, PWN en Waternet, erkennen dat de hoeveelheid PFAS in het drinkwater omlaag moet. Daarnaast benadrukken ze dat het drinkwater dat zij leveren wel aan alle wettelijke eisen voldoet en veilig is om te drinken.  Het verschil zit hem daarbij in de wettelijke norm en de strenge gezondheidskundige grenswaarde die het RIVM hanteert. "Dat komt doordat er nieuwe wetenschappelijke kennis over risico’s van PFAS-stoffen voor de mens beschikbaar kwam nadat de Europese Drinkwaterrichtlijn was vastgesteld", legt Coen Berends van het RIVM uit. "Het RIVM adviseerde daarom eerder aan de Nederlandse overheid al om voor PFAS in drinkwater een strengere richtwaarde te gebruiken. In plaats van 100 nanogram PFAS per liter adviseert het RIVM nu 4,4 nanogram per liter." Die laatste waarde gebruikt Greenpeace in hun onderzoek als richtlijn, wat de rode kleur in de kaart hierboven verklaart. 'Drinkwaterbedrijven kunnen PFAS niet bij bron stoppen' De cijfers van Greenpeace zijn volgens PWN en Waternet gebaseerd op metingen die de drinkwaterbedrijven zelf uitvoeren. "De cijfers zijn voor ons dus niet nieuw en we nemen het serieus", aldus PWN. Beide bedrijven zeggen veel aandacht te besteden aan PFAS, maar dat de bron van het probleem niet bij hen ligt. "Waternet meet PFAS voortdurend en investeert in technieken om deze stoffen zoveel mogelijk uit het water te halen. Maar drinkwaterbedrijven kunnen PFAS niet bij de bron stoppen. De structurele oplossing is daarom dat er minder PFAS in het milieu terechtkomen", aldus Waternet.