Oud-agenten: vele crackgebruik begint te lijken op heroïne-epidemie uit de jaren 80

Het gebruik van crack, een rookbare en meer verslavende vorm van cocaïne, neemt zichtbaar toe. Hoeveel mensen precies deze drug gebruiken is lastig te zeggen, de GGD schat dat er 3000 tot 9000 gebruikers in de stad zijn. Crack kwam in de jaren tachtig op, tijdens de heroïne-epidemie. We blikken terug met twee oud-politieagenten die die periode van dichtbij meemaakten en parallellen zien met de situatie van nu. ''Wat is dit voor een leven? Crack gebruiken met iemand die je eigenlijk niet kent?'', vragen oud-politieagenten Bob Schagen en Arno van Leeuwen aan de gebruikers die ze tegenkomen. ''Ja, jullie hebben gelijk. Ik schaam me. Zeven jaar geleden vertelde iemand mij dat crack een vorm van marihuana was, maar dat was natuurlijk gelogen. Voordat ik het wist, was ik verslaafd aan crack'', vertelt een gebruiker, die liever anoniem wil blijven. Dit soort gesprekken voerden Schagen en Van Leeuwen 45 jaar geleden ook al met drugsgebruikers. Schagen werkte destijds in het centrum, Van Leeuwen in Oost. Vanuit hun werk kregen ze van dichtbij te maken met de heroïne-epidemie van destijds in Amsterdam. Dealers oppakken De gemeente en politie traden hard op om de overlast en het drugsgebruik terug te dringen. Er werden zogenoemde schoonveegacties gehouden: kraakpanden werden ontruimd, dealercafés gesloten en speciale politieteams richtten zich op groepen verslaafden. Schagen en Van Leeuwen hielden zich vooral bezig met dat laatste. Ze waren voortdurend bezig met het opsporen en oppakken van dealers. ''We gingen continu in gesprek met gebruikers om een beeld te krijgen wie hun dealers waren. Zo konden we een profiel van de dealers samenstellen en hen vervolgens oppakken. Die kregen vervolgens twee jaar gevangenisstraf.'' Hoewel beide mannen niet betrokken zijn bij de huidige aanpak, hopen ze dat de bestrijding van dealers opnieuw prioriteit krijgt. De aanpak van 45 jaar geleden was volgens de oud-agenten anders, maar hun boodschap is nog altijd hetzelfde: ''Pak die dealers aan.'' ''Als zij er niet zijn, gebruik jij ook minder,'' zeggen ze tegen een crackgebruiker die ze aanspreken. Maar volgens hem is het vinden van drugs tegenwoordig niet moeilijk. ''Hoe ik aan drugs kom? Ik heb niet eens een nummer. Je kunt ze hier in het Oosterpark gewoon aanspreken.'' Het doet de oud-politieagenten pijn om dat te horen. ''De geschiedenis herhaalt zich'', zeggen ze. Volgens Schagen en Van Leeuwen is het zonder enige vorm van repressie 'dweilen met de kraan open'. Wie weet wie de dealers zijn en hoe hun netwerk eruitziet, kan volgens hen ook gerichter beleid maken. Tegelijkertijd erkennen de twee dat de huidige situatie complexer is dan 45 jaar geleden. Volgens hen moet de aanpak daarom uit meerdere onderdelen bestaan. ''Verslaafden moeten worden geholpen, dealers aangepakt en er moeten goede gebruikersruimtes zijn waar mensen kunnen worden opgevangen. Ook moet je ervoor zorgen dat er geen crackgebruik meer Amsterdam binnenkomt, maar dat is een utopie.''