Trompet spelen tijdens de stilte: Gijs eert op 4 mei gedeporteerde componist

Hij vluchtte uit Duitsland naar Amsterdam vanwege het oprukkende fascisme, maar overleefde de Tweede Wereldoorlog hier uiteindelijk niet: Martin Friedmann. De Joodse componist en dirigent, die ooit een succesvolle carrière had, wordt aanstaande maandag 4 mei herdacht. Trompettist Gijs Levelt speelt dan op de Vijzelstraat tijdens een stille tocht door de stad zijn muziek: "Mooi om zijn muziek te kunnen laten herleven." De Duitse Martin Friedman groeide in 1895 op in Leipzig en kwam na zijn militaire dienst tijdens de Eerste Wereldoorlog in 1915 in het theater terecht. Hier werkte hij als dirigent en componist en trad zodoende ook wel eens in Nederland op. Vanwege het oprukkende fascisme in zijn thuisland besloot hij in 1935 naar Amsterdam te vluchten.  Friedmann kwam in een huis in de Sarphatistraat terecht en woonde later onder meer aan de Vijzelstraat en aan de Amstel. In 1943 werd hij door de nazi's gearresteerd en opgesloten in kamp Westerbork. Vanuit daar werd hij in april dat jaar gedeporteerd naar vernietigingskamp Sobibor, waar hij direct na zijn aankomst op 9 april werd vermoord.  Muziek in ere herstellen In samenspraak met het 4 en 5 mei Comité in de hoofdstad besloot trompettist en componist Gijs Levelt Friedmanns muziek tijdens een stille tocht door de stad op 4 mei te herdenken. Een aantal van de gecomponeerde stukken van de Duitse dirigent gaat Levelt spelen op zijn trompet voor de deur van zijn oude huis aan de Vijzelstraat. "Ik voelde mij verbonden met hem", vertelt Levelt vanuit zijn muziekstudio in Oost.  Zelf heeft Levelt ook een Joodse achtergrond en verloor hij tijdens de oorlog veel verre familieleden. "Ik ben zelf nu een paar jaar ouder dan Martin Friedmann was toen hij overleed", benadrukt hij. "Het is bijzonder hoe betrekkelijk het allemaal is en hoe makkelijk je dan kennelijk uit het leven gerukt kan worden."