ABN Amro: hoge toeristenbelasting zal aantal zakelijke overnachtingen verder terugdringen

Het aantal zakelijke overnachtingen is de afgelopen jaren sterk teruggelopen in de stad. Tussen 2019 en 2025 daalde het aandeel zakelijke overnachtingen met 38 procent. Volgens het onderzoeksbureau van de bank zal een hoge toeristenbelasting die ontwikkeling versterken. De terugloop van het aantal zakelijke overnachtingen is iets wat in heel Nederland voorkomt, maar landelijk is de daling zwakker: 20 procent. Omdat toeristen de plaats van zakelijke gasten hebben overgenomen, is de ontwikkeling niet terug te zien in de bezettingsgraad. Wél in de uitgaven: zakelijke reizigers geven gemiddeld twee keer zo veel uit als toeristen. Uit het onderzoek blijkt ook dat de gemiddelde prijs voor een overnachting in Amsterdam het afgelopen jaar is gestegen, terwijl het bedrag dat hotels aan die overnachtingen overhouden, juist licht daalde. Hoge toeristenbelasting  Volgens ABN Amro is dat een indirect gevolg van de toenemende belastingdruk sinds de btw op hotelovernachtingen op 1 januari werd verhoogd van 9 naar 21 procent. De gemeente heft daarnaast nog een toeristenbelasting van 12,5 procent. Dat percentage wordt de komende jaren stapsgewijs verhoogd naar 20 procent in 2031. Daarmee kent Amsterdam een van de hoogste toeristenbelastingen van Europa.  "Als je de belastingdruk opvoert, gaan hotels bezuinigen op kwaliteit en op marketing", zegt onderzoeker Stef Driessen. "De gemiddelde opbrengst ligt 4 procent onder het niveau van vorig jaar. Daardoor hebben ze minder succes met het binnenhalen van congressen." Die congressen zijn dan weer belangrijk om zakelijke toeristen binnen te halen.  Volgens Driessen zorgen de hogere overnachtingsprijzen (ook een gevolg van hogere belastingen) er ook voor dat congressen steeds vaker in andere Europese steden worden georganiseerd. Meer dagjesmensen Hij denkt dat een vrijstelling van toeristenbelasting voor zakelijke overnachters de terugloop 'gigantisch' zou kunnen beperken. "Zakelijke gasten willen met bedrijven, start-ups of wetenschappers praten en brengen handel en kennis. In Madrid, Londen en München heffen ze die toeristenbelasting niet. En Madrid is een concurrent van Amsterdam als het gaat om het binnenhalen van AI-talent." Volgens de bank verandert de verhoging van de toeristenbelasting ook de samenstelling van toeristen. Dat zijn steeds vaker dagjesmensen, die nog een stuk minder uitgeven (ongeveer 38 euro per dag) dan toeristen die hier in de stad overnachten (128 euro). Het is al langer bekend dat toeristen in de stad steeds vaker de hand op de knip houden en kiezen voor gratis activiteiten, zoals wandelen. 'Hotels moeten weerbaarder worden' Driessen denkt niet dat er snel verandering komt in de belastingdruk die hoteliers nu ervaren. Hij pleit er dus ook voor dat hotels zich aanpassen aan de nieuwe omstandigheden. "Bezuinig niet zomaar op marketing, maar kijk scherper naar je bedrijfsvoering." Volgens de onderzoekers moeten hotels er daarom voor zorgen dat hun kostenplaatje flexibel is en meebeweegt met de inkomsten. Een voorbeeld: hoge vaste lasten, zoals huurkosten die hoger zijn dan 20 procent van de omzet, zien ze als een 'rode vlag'. "En we zien dat hotels in Amsterdam relatief vaak afhankelijk zijn van platforms als Booking. Hotels moeten kijken wat ze kunnen doen om hun weerbaarheid daartegen te verhogen."