Dankbaarheid en verdriet bij uitvaart Ruigoord-pionier: "Hij is er niet meer, dat voel je in je buik"

Toen Gerben Hellinga samen met een groep krakers Ruigoord oprichtte, zullen weinig mensen gedacht hebben dat het kunstenaarsoord vandaag nog steeds zou bestaan. Dat het nu midden in een havengebied staat en zijn uitvaart in de Ruigoord-kerk kon plaatsvinden, is mede te danken aan Hellinga zelf. Dat zeggen de mensen die vandaag een laatste groet kwamen brengen. "Elke keer als we er doorheen zaten, zei hij: 'Kom op, we gaan er tegenaan.'" Vanmiddag was de uitvaart van Hellinga en daar kwamen honderden mensen op af. Vrienden, familie, Ruigoorders en mensen die de plek een warm hart toedragen: ze waren allemaal in de kerk om Hellinga, die eerder deze week overleed, een laatste groet te brengen.  Hellinga was in 1973 een van de grondleggers van de vrijplaats voor kunstenaars. De woningen in Ruigoord, die plaats hadden moeten maken voor de Afrikahaven, werden toen gekraakt. Onder leiding van onder andere Hellinga en dichter Hans Plomp, die in 2024 overleed. De mensen op Ruigoord konden nooit echt ver vooruit kijken. Altijd hing een mogelijke ontruiming op de loer. Maar Ruigoord bestaat vandaag de dag nog steeds en mag nog zeker 25 jaar blijven bestaan. Volgens Marco de Goede, die nu aan het roer staat, komt dat mede dankzij het doorzettingsvermogen van Hellinga. "Elke keer als we er doorheen zaten, zei hij: 'Kom op, we gaan er tegenaan. We proberen het op een andere manier wel'. Dus hij was heel erg bezig met, hoe kan ik ervoor zorgen dat mensen erin blijven geloven. En dat lukte hem keer op keer." Kees de jongen Hellinga was schrijver van met name thrillers en theaterstukken. Toen hij in Ruigoord belandde, had hij net een zeer succesvolle opvoering van het boek Kees de jongen ten tonele gebracht. Kenmerkend voor die opvoering was dat het hoofdpersonage door twee acteurs gespeeld werd. 'Kees 1' in de werkelijke wereld en 'Kees 2' in een wereld van dagdromen. Een geniale vondst, vindt oud-politicus en vriend Felix Rottenberg. "Hij gebruikte het om te kunnen laten zien dat mensen verburgerlijken als ze ouder worden. Met een speelse manier van schrijven zette hij mensen aan het denken, zonder dat hij paternalistisch was. Dat vond ik altijd heel mooi." Acteur Hans Dagelet, die Kees 2 speelde in het theaterstuk, raakte goed bevriend met zijn scenarist Hellinga en was later dus ook geregeld op Ruigoord te vinden. "Ik was echt een hippie en hij was dat ook wel. We hebben heel wat afgeblowd, heel veel gefantaseerd, heel veel gelachen en heel veel plezier gehad."  Droomwereld Hellinga had een (een beetje zoals Kees) een jongensachtige onbevangenheid, zegt De Goede: "Dat ga ik misschien wel het meest aan hem missen. Hij kon heel Amsterdams tegen je zeggen: 'we kennen elkaar, het is helemaal goed. We kunnen met elkaar strijden, maar we weten ook allebei donders goed dat we het wel met elkaar doen.'" "Aan de ene kant was de fantasie een belangrijk onderdeel van zijn leven, en aan de andere kant was hij dus ook heel goed in een plek creëren", zegt De Goede. En zoals hij voor Kees de jongen een droomwereld creëerde, zo was Ruigoord een wereld uit zijn eigen dromen, denkt De Goede: "Het is ontzettend jammer dat we hem vanaf nu moeten missen, maar aan de andere kant: hoe mooi is het dat je in iemands droomwereld kan leven. Want Ruigoord is echt zijn nagedachtenis. Dit was zijn droom." Rottenberg gaf tijdens de uitvaart een speech: "Dan moet ik wel even op mijn tong bijten, natuurlijk. Want hij blijft erbij, maar hij is toch ook echt gestorven, hij is er niet meer. En dat voelt droevig; dat voel je in je buik."