Door wegvallen Stichting Mainline valt hulpverlening voor problemen chemseks compleet weg

Door het wegvallen van Stichting Mainline is er een groot gat ontstaan in de hulpverlening aan Amsterdammers die in de problemen zijn gekomen door chemseks. In een brandbrief aan de gemeente trekt het Amsterdams Chemsex Overleg daarom aan de bel.  Met de brandbrief waarschuwen Amsterdamse zorg- en preventieorganisaties dat de hulp aan mensen die aan chemseks doen ernstig onder druk staat. Volgens het Amsterdams Chemsex Overleg ontbreekt het aan voldoende capaciteit om gebruikers te ondersteunen. Door de wegbezuiniging van stichting Mainline ontbreken er plekken voor laagdrempelige hulpverlening, terwijl de zorgvraag onverminderd hoog blijft. Chemseks is seks onder invloed van drugs om de seksbeleving te intensiveren. Het gaat hierbij om mannen die seks hebben met mannen en transgender personen. Vaak zijn dit langdurige sekssessies met meerdere mannen, waarbij verschillende soorten drugs worden gebruikt. Volgens seksuoloog en behandelaar bij Jellinek Iris Harmsen zijn de gebruikte middelen tijdens chemseks trendgevoelig. Waar vroeger voornamelijk crystal meth werd gebruikt, is tegenwoordig vooral de combinatie van GHB met 3-MMC populair.  Risico's Drugsgebruik tijdens seks is geen nieuw fenomeen, maar is volgens Harmsen wel steeds meer genormaliseerd binnen de queergemeenschap. Zij ziet dat mannen die seks hebben met mannen beginnen met chemseks vanuit een zoektocht naar verbinding. En dit is niet zonder risico. Volgens het Trimbos instituut ervaren sommige gebruikers gezondheidsproblemen door chemseks. Het gaat hierbij om onder andere afhankelijkheid van verslavende middelen, overdosis en suïcidale gedachten. Uit cijfers van de GGD blijkt dat van de 438 respondenten in Amsterdam, 30,9 procent iemand kende die aan de gevolgen van chemseks was overleden. Omdat incidenten niet structureel worden geregistreerd, is de totale omvang onduidelijk.  Gat door sluiting Mainline De directe aanleiding voor de brandbrief is het wegvallen van Stichting Mainline, de hulporganisatie voor drugsverslaafden, na eerdere bezuinigingen. Jarenlang bood de organisatie laagdrempelige ondersteuning via inloopgroepen, online spreekuren en voorlichting. Hier konden gebruikers zonder verwijzing of oordeel binnenlopen. Dit is nu weggevallen. Sinds het stoppen van Mainline ziet Harmsen een stijgende trend in het aantal aanmeldingen bij Jellinek.  Leon Knoops is ervaringsexpert van chemseks en heeft jarenlang voor Mainline gewerkt. Hij ziet dat door het wegvallen van Mainline er een belangrijke plek voor mensen die hulp nodig hebben is verdwenen. De laagdrempeligheid waar Mainline bekend om staat was volgens Leon, juist vanwege het stigma, belangrijk: "Wij gebruikte de juiste taal en wisten wat er speelden. Een deel van onze werkzaamheden is overgenomen door andere organisaties, maar de laagdrempeligheid is verdwenen". Taboe doorbreken Volgens preventiedeskundige Tom Bart van Jellinek is chemseks problematiek een landelijk probleem, maar is de situatie in Amsterdam extra voelbaar.  Zo blijkt uit Europese internetenquêtes dat Amsterdam bovenaan staat als het gaat om chemseks, en uit GGD-cijfers blijkt dat Amsterdamse gebruikers twee keer zo vaak problematisch gebruik ervaren als mensen in de rest van het land. Juist daarom benadrukt Bart hoe belangrijk preventie is: "Als je jong en nieuw in de stad bent, ben je extra beïnvloedbaar door oudere gebruikers. Er is een groep waarbij dit snel escaleert." Ook benadrukt Bart dat preventie ingewikkeld is: "tegen de tijd dat de echte problematiek zichtbaar wordt, ben je vanuit preventie vaak al te laat". Volgens initiatiefnemer Kris van der Veen (PRO) is het daarom belangrijk dat Amsterdam het voortouw neemt op het gebied van preventie en zorg. Van der Veen benadrukt dat dit extra lastig is, omdat chemseks twee taboes aankaart: drugsgebruik en de queer gemeenschap. Veel mensen kampen binnen de queergemeenschap met minorty stress: "Als je niet liefdevol bent opgevoed of jezelf niet hebt kunnen zijn, zoek je erkenning in een gemeenschap. Als daar verdovende middelen aan te pas komen, kan kan je in een web verstrikt raken", aldus Van der Veen.  Tom Bart onderstreept dit en kaart aan dat de doelgroep kwetsbaarheden met zich meeneemt: "Het is een combinatie van onzekerheid bij mannen die seks hebben met mannen en weinig contact met hulpverlening". Deze combinatie zorgt ervoor dat het lastiger is om problemen op tijd te herkennen, en is de reden waardoor de problematiek vaker complexer is.  De organiserende partijen willen met de brandbrief inzichtelijk maken wat er moet veranderen. Dinsdagavond gaan experts, behandelaars en raadsleden met elkaar in gesprek tijdens een expertmeeting. Het doel is om in kaart te brengen wat er in de stad nodig is aan structurele opvang en zorg. Ook hoopt initiatiefnemer Van der Veen het gesprek voort te zetten op nationaal niveau om te voorkomen dat mensen niet tussen wal en schip raken: "Als queer community moeten we voor elkaar zorgen".