Na tien jaar krijgt een dier in Artis weer een naam: "Kan juist zorgen voor meer verbinding"

Het pasgeboren olifantenkalf in dierentuin Artis, kreeg vorige week de naam Mook Uhm. En dat is opvallend, want tien jaar geleden besloot de dierentuin te stoppen met het delen van dierennamen om vermenselijking te voorkomen. De verzorgers noemden de dieren wel bij naam, maar het publiek dus niet. Tot nu. Dat Artis toch weer kiest voor dierennamen, bespreken wij met Maarten Reesing, dier-menswetenschapper verbonden aan de UvA. Wie al lange tijd in Artis komt, herinnert zich het nog: veel dieren kregen vroeger menselijke namen. Tanja het nijlpaard, gorilla Jacko en ijsberen Boris en Katrien waren bekende publiekslievelingen. Maar daar komt in 2015 een einde aan. Dier-menswetenschapper Maarten Reesing en zelf tien jaar rondleider geweest in Artis, vindt het jammer dat de dierentuin daar destijds voor koos. ''Dat Artis nu, sinds de geboorte van olifantenkalf Mook Uhm, weer dierennamen deelt, vind ik een goede ontwikkeling. Dit is een discussie die al langer speelt. Veel dierentuinen zijn terughoudend, omdat ze bang zijn voor vermenselijking. Maar een naam betekent niet automatisch dat je een dier vermenselijkt. Het laat vooral zien dat het een individu is. Pas bij menselijke namen wordt dat problematisch.'' Wat is er mis met het geven van mensennamen? ''Het probleem ontstaat wanneer mensen dieren door een menselijke naam echt als kleine mensjes gaan zien'', legt Reesing uit. ''Dat gaat soms mis in verblijven waar bezoekers tussen dieren kunnen lopen: mensen willen knuffelen of te dichtbij komen, waardoor medewerkers van Artis moeten ingrijpen.'' Volgens Reesing is dit te vergelijken met hoe sommige mensen met huisdieren omgaan. ''Zodra we dieren behandelen alsof ze mensen zijn, door ze bijvoorbeeld kleertjes te geven, nemen we ze niet meer serieus als dier. Dat kan zelfs een vorm van dierenmishandeling worden, omdat we vergeten dat dieren andere wezens zijn, met andere behoeften en gevoelens dan mensen.'' Het beleid blijft jarenlang onveranderd, tot vorige week. Met veel bombarie, inclusief een taart met blauwe muisjes, maakt Artis bekend dat het pasgeboren olifantenkalf Mook Uhm heet. Het publiek kon meedenken over een naam. Volgens de dierentuin kwamen er 10.000 inzendingen binnen. Artis verandert namenbeleid ''Soms zijn er besluiten waar je op terugkomt, en dat hebben we hier gedaan',' zegt teamleider dierverzorging Peter Bleesing over deze beleidsverandering. ''Nieuwe inzichten en ervaringen laten zien dat een naam bij bezoekers juist kan zorgen voor meer verbinding met een dier en de diersoort. Door het publiek de naam te laten kiezen, willen we die betrokkenheid verder vergroten.'' Maar hoe kijkt Artis nu zelf aan tegen vermenselijking? De dierentuin zegt bewust voorzichtig te blijven: ''In principe doen we niet aan vermenselijking. Sommige soorten krijgen een naam, andere niet. Een pinguïn heeft bijvoorbeeld een nummer.'' Dier-menswetenschapper Maarten Reesing ziet dat anders. ''Ik zou er juist voor willen pleiten om álle dieren een naam te geven. Ook pinguïns en zelfs insecten. Dat leert je om op een andere manier naar dieren te kijken: als individuen, wat voor dier het ook is.''