Van Trump tot DHL-bus, foto's van honderden xtc-pillen geëxposeerd: "Het is illegale popart"

Een handgranaat, een molen, Nijntje en de drie Andreaskruizen. De laatste vier jaar legde kunstenaar Adam Fierman samen met fotograaf Peter Andrew Lusztyk ruim 350 in Nederland geproduceerde xtc-pillen vast. Het fascineert hen dat pillenproducenten elkaar in het illegale circuit beconcurreren met kleuren, vormen en logo's. Hun expositie Prohibited Allowance - The Art Of XTC is te zien in nachtclub Shelter onder de A'dam Toren in Noord.    Fierman wijst in de expositiehal van Shelter naar een van de honderden foto's waarop xtc-pillen zijn afgebeeld. "Dit is een pil van de Netflix-serie Squid Game. Ik heb de producent van deze pil geïnterviewd. Die vertelde dat hij de pil binnen een maand na het uitkomen van de serie had gemaakt en op de markt had gebracht." Marketing van xtc In tegenstelling tot de meeste andere drugs, doen producenten van xtc veel moeite om hun product te laten opvallen. Maar waarom? Volgens Fierman is het simpelweg marketing: "Ze denken dat er marketingwaarde in zit. Zoals merkloyaliteit, herkenbaarheid en om de kwaliteit van hun product aan te duiden, ook al blijkt dat niet uit onderzoek." Hij vervolgt: "Het is bijna een soort armpje drukken in het illegale circuit." Om een inkijkje in de illegale wereld van xtc te krijgen sprak hij met producenten, dealers, gebruikers en zelfs pillenverzamelaars. Volgens hem zegt de vorm, kleur of het logo niets zeggen over wat er in zo'n pil zit. "Het is marketing en reclame in een totaal ongereguleerde markt waar elk logo gestolen kan worden en in een pil kan worden gedrukt." Zero tolerance Met de tentoonstelling wil hij naar eigen zeggen gebruikers waarschuwen om xtc-pillen altijd te testen, omdat de kleur of vorm niks zegt over wat er inzit. Toch werpt de expositie, in een nachtclub waar er een zerotolerancebeleid is rondom drugs, de vraag op of hiermee het gebruik van illegale drugs niet worden gepromoot. Fierman snapt die zienswijze, maar dat is volgens hem niet de bedoeling. "Maar het zou nog gevaarlijker zijn om te doen of dit niet aan de hand is. En te doen alsof er geen gevaar schuilt in iets nemen zonder dat je weet wat er in zit. En te doen alsof we schade kunnen voorkomen door ons hoofd in het zand te steken. Zo werkt dat niet." Fierman ziet de ontwerpen van de pillen als een culturele uiting. "Het is een ondergrondse, illegale vorm van Nederlandse popart", legt hij uit. "Ze leggen een moment in tijd vast. Er zijn verschillende Donald Trump-pillen op de markt. Die komen vaak op de markt rondom zijn campagnes en toen hij werd verkozen. Maar we zien ook overgangen in momenten vastgelegd in de pillen. Zoals toen de Formule 1 een nieuw logo kreeg. We hebben een foto van een pil met het oude logo en eentje met het nieuwe logo."