Zoë (16) schreef dichtbundel over worsteling op school: "Hoe leg je dit aan mensen uit?"

Vanaf het moment dat Zoë (nu 16) voor het eerst de grote deuren van het Montessori Lyceum binnenstapte, worstelde ze jarenlang met prestatie- en sociale druk van de middelbare school. Door het op te schrijven kon ze die emoties een plek geven, en de verhalen die daaruit ontstonden, bleken zo goed te zijn dat een uitgever haar een contract aanbood. Inmiddels ligt het boek in de winkel. Niemand hier heeft paars haar. Was dat ooit nog cool. Nu valt het op. En opvallen? Dat is gevaarlijk. Het is een passage uit 'Het Spel', een van de gedichten in het boek dat 'De Grote Deuren' is gaan heten. Zoë schreef het ooit in een schriftje en besloot het later, samen met andere gedichten die ze had geschreven, te gebruiken voor haar profielwerkstuk. Prestatiedruk en sociale druk Bijna al die gedichten gaan dus over haar tijd op de middelbare school. Het gaat over omgaan met de prestatiedruk die ze daarbij ervoer, maar net zo goed over de sociale druk. "De middelbare school voelt als een spel waarvan ik de regels nog niet ken", schrijft Zoë daarover. "Niemand spreekt ze uit, er is geen handleiding, dus moet je het zelf ontdekken." Op het MLA heeft ze ook leuke tijden gehad, benadrukt Zoë, maar dat ze hier beschrijft, drukte zwaar op haar mentale welzijn. Ze kreeg paniekaanvallen die zo heftig en frequent konden zijn dat ze periodes lang maar gedeeltelijk naar school kon. Het was in die periode moeilijk om aan vriendinnen uit te leggen waarom ze er bijna nooit was. "Mensen wisten niet wat er met mij aan de hand was. Voor mij was het natuurlijk ook lastig, want hoe leg je dit aan mensen uit?" In haar dagboek kon Zoë zich wél goed uitdrukken. Haar psycholoog moedigde haar aan dat te blijven doen en later opperde haar docent Nederlands om de gedichten te gebruiken voor een profielwerkstuk. Uitgever Uiteindelijk kwam de tekst ook bij een uitgeverij terecht, en ook daar waren ze enthousiast. "Het was gewoon echt heel goed", zegt Paulien Sparreboom van uitgeverij Luitingh-Sijthoff. "Zoë kan niet alleen over haar eigen gevoelens schrijven en reflecteren, wat al heel knap is, maar ze ziet ook dingen gebeuren in de wereld om haar heen. Dat is eigenlijk heel atypisch voor jongeren van haar leeftijd." Inmiddels ligt er dus een exemplaar van haar dichtbundel in de winkel. "Daar ben ik best wel trots op", zegt Zoë. Praten Het is niet zo dat het nu makkelijker is geworden om erover te praten. Ook niet nu haar gedachten zo openbaar zijn geworden doordat haar gedichtenbundel nu in boekwinkels wordt verkocht. "Ik vind het nog altijd doodeng, maar het is wel goed om erover te praten. Ik had zo graag tegen het meisje van een jaar geleden willen zeggen: kijk waar je nu bent en mensen vinden het goed dat je dit doet. " Hoe het nu met haar gaat? "Het gaat heel goed. Een stuk beter. Natuurlijk is het niet perfect en alleen maar blauwe lucht. Ik ga ook weer in therapie, maar dat is vooral omdat er veel gebeurt nu het boek uit is. En het is goed om daar een beetje hulp bij te krijgen. Dus ja, het gaat heel goed. Maar het is niet dat mijn leven nu perfect is en ik ben er nog steeds mee bezig."