Mysterieuze inhoud geopende kruik uit Palmhoutwrak stelt wetenschappers voor raadsel

Onderzoekers van het Rijkserfgoedlaboratorium in Amsterdam staan voor een raadsel. In de nieuwste aflevering van De Geheimen van het Palmhoutwrak is te zien hoe een verzegelde kruik na bijna vierhonderd jaar onder water zorgvuldig wordt geopend. Een speciale scan liet vooraf al een vreemde, 'metaalachtige vloeistof' zien. De werkelijke inhoud zorgt nu voor nóg meer vraagtekens. De zogenaamde Baardmankruik is een van de meest recente topvondsten uit het zeventiende-eeuwse scheepswrak. De fles dankt zijn naam aan de afdruk van een bebaarde man op de hals. Omdat de kruik diep onder de kapiteinshut lag, weten onderzoekers dat deze hoogstwaarschijnlijk van de bevelhebber zelf was. Dankzij een complete kurk bleef de inhoud ruim vierhonderd jaar lang perfect beschermd tegen zeewater en zuurstof. Dat maakt de vondst extreem zeldzaam. Wat bewaarde de kapitein in deze fles? Was het bier, drinkwater of misschien een geneeskrachtig kruidendrankje? Vreemde metaalachtige vloeistof "De kruik zelf is niet bijzonder", vertelt maritiem archeoloog Thijs Coenen. "Het is de inhoud die het bijzonder maakt. Dat is wat ons kan vertellen wat er aan boord gebeurde." Om in de fles te kijken zonder deze te beschadigen, gebruikten de onderzoekers eerst een geavanceerde röntgenscan. Tot ieders verbazing wees die scan op een metaalachtige vloeistof. Coenen: "Er zijn wel al eerder kruiken met een kurk gevonden waar dan wijn in zat. Maar dat er in een fles iets met metaal zit, of iets anders dan een normale vloeistof, dat is wel echt nieuw." De kurk laat los De onderzoekers stonden voor een dilemma: laten we de kruik intact, of halen we de eeuwenoude kurk eruit? Die keuze werd uiteindelijk voor hen gemaakt. Na een periode boven water begon de kurk te krimpen door de droogte. Het was een kwestie van tijd voordat deze eruit zou vallen. Onderzoekers besloten daarom de kurk er zelf heel voorzichtig af te halen. De inhoud die toen tevoorschijn kwam, brengt een volgend groot mysterie met zich mee. Wat er precies in de fles zit, zie je in de video hierboven. In een volgende aflevering van de serie is te zien hoe monsters van deze inhoud inmiddels zijn onderzocht door specialisten, van het archeobotanisch onderzoeksbureau BIAX, om de exacte samenstelling te ontrafelen.